KABAŁA ŻYWA. DRZEWO ŻYCIA – TRYLOGIA
Źródło i przepływ | Dziesięć sefirot | Drzewo w ruchu

KABAŁA ŻYWA. DRZEWO ŻYCIA. TOM I. ŹRÓDŁO I PRZEPŁYW

Od narodzin sefirot do światła, naczynia i relacji

Teza tomu: zanim czytelnik pozna imiona dziesięciu sefirot, musi nauczyć się odróżniać źródło od mapy, metaforę od substancji oraz pojedynczy punkt od relacji. Tom prowadzi od historii pojęcia do minimalnego języka dynamiki Drzewa.

ELEMENTY WSTĘPNE

Strona tytułowa

KABAŁA ŻYWA. DRZEWO ŻYCIA TOM I. ŹRÓDŁO I PRZEPŁYW Od narodzin sefirot do światła, naczynia i relacji Martin Novak

Nota o charakterze książki

Nota wyjaśnia, że książka jest współczesnym, źródłowo odpowiedzialnym wprowadzeniem do pojęć Kabały. Nie reprezentuje wszystkich szkół i nie rości sobie prawa do przekazania pełni tradycji. Otwarcie oddziela żydowską Kabałę od chrześcijańskiej Cabala, hermetycznej Qabalah i nowszych systemów ezoterycznych.

Funkcją noty jest ustanowienie zaufania oraz języka odpowiedzialności. Czytelnik od początku wie, że autor będzie odróżniać dawny tekst, rozwój tradycji i własną interpretację.

Nota o źródłach i warstwach tradycji

Nota wprowadza cztery oznaczenia używane w książce: „źródło dawne”, „późniejsza tradycja”, „synteza objaśniająca” oraz „współczesne czytanie”. Wyjaśnia, że Sefer Jecira, Bahir, krąg Gerony, Zohar, Kordowero i tradycja luriańska nie są jednym tekstem ani jednym momentem historycznym.

Funkcją noty jest zapobieżenie anachronizmom. Ma ona przygotować czytelnika na to, że to samo słowo może zmieniać znaczenie, a późniejsze systemy porządkują wcześniejsze obrazy.

Jak czytać tę książkę

Krótka instrukcja proponuje dwa tryby lektury. Pierwszy jest linearny i przeznaczony dla początkujących. Drugi jest powrotny: po poznaniu dziesięciu sefirot czytelnik wraca do diagramów i czyta je ponownie jako układ relacji.

Instrukcja uprzedza, że rozdziały o pojedynczych sefirot celowo odsyłają do innych rozdziałów. Powtórzenie kluczowego obrazu nie jest wadą, lecz sposobem pokazania, że w Drzewie żadna część nie daje się objaśnić osobno.

Zasada transliteracji

W tekście głównym używamy spójnego zapisu: Ein Sof, sefira, sefirot, Keter, Chochma, Bina, Chesed, Gewura, Tiferet, Necach, Hod, Jesod, Malchut, Szechina, Atzilut, Beria, Jecira, Asija, tikkun. W słowniku zostaną podane formy hebrajskie oraz warianty spotykane w polskich i angielskich publikacjach.

Funkcją tej noty jest uwolnienie narracji od ciągłego mnożenia wariantów. Czytelnik otrzymuje jeden zapis do nauki, ale nie traci możliwości rozpoznawania innych form.

Prolog tomu I. Nie dziesięć punktów, lecz jeden przepływ

Prolog otwiera obrazem wody przechodzącej przez ogród, kanały i naczynia. Ta sama woda może podtrzymywać życie, rozlać się bez miary, nie dotrzeć do celu albo zostać zatrzymana przez naczynie, które nie potrafi jej przyjąć. Obraz nie ma jeszcze wyjaśniać całego systemu. Ma sprawić, aby czytelnik poczuł, że Drzewo jest ruchem, a nie kolekcją haseł.

Prolog stawia pytanie prowadzące: co musi wydarzyć się między źródłem a światem, aby dar nie został utracony, zniekształcony ani użyty bez odpowiedzialności? Odpowiedzią całej książki będzie dziesięć sefirot odczytanych jako jedna droga udzielania się, przyjmowania, formowania i przekazywania.

CZĘŚĆ I. ZANIM POJAWIŁO SIĘ DRZEWO

Cel części: odebrać popularnemu diagramowi pozór ponadczasowej oczywistości, a zarazem nie zniszczyć jego duchowej siły. Czytelnik ma zobaczyć, że najpierw istniały teksty, obrazy i relacje, a dopiero później powstawały różne sposoby ich rysowania.

Rozdział 1. Słowo, które znaczy „przyjmowanie”

1.1. Czym jest Kabała

Treść i kolejność argumentu: sekcja wychodzi od hebrajskiego rdzenia związanego z przyjmowaniem i przekazem, następnie pokazuje Kabałę jako rodzinę żydowskich tradycji ezoterycznych, interpretacyjnych i mistycznych. Dopiero na końcu wyjaśnia, dlaczego współczesne użycie słowa jest szersze i często nieprecyzyjne. Obraz źródłowy: przekaz przyjmowany od nauczyciela i ponownie włączany w życie wspólnoty. Granica interpretacji: nie sugerujemy jednej niezmiennej doktryny przekazywanej w identycznej postaci od starożytności. Funkcja i przejście: sekcja ustala język książki i prowadzi do pytania o żydowski kontekst tej tradycji.

1.2. Kabała wewnątrz judaizmu

Treść i kolejność argumentu: przedstawiamy związek Kabały z Torą, modlitwą, przykazaniami, kalendarzem i życiem wspólnotowym, a następnie wyjaśniamy, dlaczego dostępna książka dla czytelnika spoza judaizmu nie powinna odcinać pojęć od tego środowiska. Obraz źródłowy: tekst Tory czytany jako posiadający warstwy jawne i ukryte. Granica interpretacji: nie wymagamy od czytelnika deklaracji religijnej, ale nie przedstawiamy Kabały jako neutralnego systemu samorozwoju. Funkcja i przejście: sekcja zakorzenia serię, po czym pozwala odróżnić Kabałę żydowską od późniejszych adaptacji.

1.3. Kabała, Cabala i Qabalah

Treść i kolejność argumentu: krótko rozdzielamy żydowską Kabałę, renesansową kabałę chrześcijańską, hermetyczną Qabalah oraz współczesne systemy synkretyczne. Pokazujemy, że mogą posługiwać się podobnym diagramem, lecz przypisują mu inne korespondencje i cele. Obraz źródłowy: ta sama mapa kopiowana przez różne kultury i opatrywana nowymi znakami. Granica interpretacji: nie wartościujemy całych tradycji jednym zdaniem i nie używamy podobieństwa graficznego jako dowodu tożsamości. Funkcja i przejście: czytelnik otrzymuje podstawową orientację, aby w następnym kroku zrozumieć, dlaczego nie istnieje jedna ahistoryczna „doktryna Drzewa”.

1.4. Jak mówić o Bogu bez zamykania Boga w pojęciu

Treść i kolejność argumentu: sekcja wprowadza napięcie między potrzebą mówienia a świadomością, że język nie obejmuje Boskiej rzeczywistości. Wyjaśnia funkcję symbolu, metafory i paradoksu w tekstach kabalistycznych. Obraz źródłowy: światło widziane dzięki temu, co oświetla, choć samo źródło pozostaje poza bezpośrednim oglądem. Granica interpretacji: diagram nie jest anatomią Boga, a nazwy sefirot nie są definicjami Boskiej istoty. Funkcja i przejście: przygotowuje czytelnika do spotkania z najstarszym językiem dziesięciu sefirot.

Rozdział 2. Dziesięć przed diagramem

2.1. Dziesięć sefirot belima w Sefer Jecira

Treść i kolejność argumentu: zaczynamy od formuły „dziesięć, a nie dziewięć; dziesięć, a nie jedenaście”, następnie przedstawiamy sefirot belima jako enigmatyczne miary, liczby lub bezsubstancjalne struktury związane z kierunkami i stworzeniem. Obraz źródłowy: dziesięć palców, pięć naprzeciw pięciu, oraz przestrzeń wyznaczana przez kierunki. Granica interpretacji: nie wczytujemy do Sefer Jecira całej późniejszej listy Keter-Malchut. Funkcja i przejście: czytelnik widzi, że liczba dziesięć jest wczesna, lecz znane imiona i relacje rozwijają się później.

2.2. Bahir: moce, wypowiedzi i obrazy

Treść i kolejność argumentu: sekcja pokazuje, jak Bahir łączy biblijne obrazy, dziesięć Boskich wypowiedzi, moce i symbole, tworząc ważny pomost ku klasycznej Kabale. Obraz źródłowy: drzewo karmione przez ukryte źródło oraz naczynia lub moce, przez które przejawia się działanie. Granica interpretacji: nie przedstawiamy Bahiru jako kompletnego podręcznika późniejszego Drzewa. Funkcja i przejście: sekcja pokazuje narodziny języka relacyjnego i prowadzi do szkół, które zaczęły systematyzować sefirot.

2.3. Prowansja i Gerona: od obrazów do systemu

Treść i kolejność argumentu: przedstawiamy w zarysie Azriela z Gerony i innych wczesnych kabalistów, którzy pytali o emanację, Boską jedność i relację między Ein Sof a sefirot. Obraz źródłowy: płomień związany z węglem oraz moc pozostająca jednością ze źródłem. Granica interpretacji: nie zamieniamy rozdziału w historię nazwisk; wybieramy tylko idee konieczne do rozumienia dalszej mapy. Funkcja i przejście: sekcja ujawnia problem, który pozostanie centralny: jak mówić o wielu sefirot, nie mnożąc Boskości.

2.4. Zohar: sefirot jako dramat relacji

Treść i kolejność argumentu: pokazujemy, że Zohar rzadko zachowuje się jak nowoczesny podręcznik. Sefirot pojawiają się poprzez kolory, rzeki, pałace, imiona, postacie biblijne, stronę prawą i lewą, zjednoczenie, oddzielenie i błogosławieństwo. Obraz źródłowy: rzeka wypływająca z Edenu i nawadniająca ogród. Granica interpretacji: nie redukujemy postaci biblijnych do prostych etykiet sefirotycznych. Funkcja i przejście: czytelnik rozumie, dlaczego późniejsi autorzy potrzebowali map, które pozwalały widzieć całość jednocześnie.

Rozdział 3. Kiedy niewidzialne zaczęto rysować

3.1. Tekst był pierwszy

Treść i kolejność argumentu: sekcja zestawia chronologię pojęcia dziesięciu sefirot z historią zachowanych diagramów. Wyjaśnia, że mapy graficzne są narzędziami interpretacji i praktyki, a nie pierwotnym objawionym rysunkiem towarzyszącym wszystkim dawnym tekstom. Obraz źródłowy: czytelnik, który najpierw słyszy opowieść, a dopiero później sporządza mapę jej relacji. Granica interpretacji: późność diagramu nie czyni go fałszywym ani bezwartościowym. Funkcja i przejście: przygotowuje do poznania różnorodności drzew.

3.2. Ilanot: wiele drzew, wiele sposobów widzenia

Treść i kolejność argumentu: przedstawiamy tradycję ilanot, czyli wizualnych drzew kabalistycznych, oraz fakt, że zachowane układy różnią się kształtem, szczegółami i przeznaczeniem. Wskazujemy, że najwcześniejsze zachowane drzewo sefirotyczne z Hiszpanii z 1284 roku ma formę koła, a bardziej znajomy układ rozwijał się stopniowo. Obraz źródłowy: zwój, po którym wzrok wędruje od węzła do węzła. Granica interpretacji: nie ogłaszamy jednego współczesnego diagramu jedyną autentyczną mapą. Funkcja i przejście: otwiera pytanie o to, który rysunek zostanie użyty w książce.

3.3. Klasyczne i luriańskie drzewa

Treść i kolejność argumentu: sekcja odróżnia względnie prostsze drzewa sefirotyczne od rozbudowanych map tradycji luriańskiej, obejmujących cimcum, Adam Kadmon, parcufim i kolejne układy światów. Obraz źródłowy: prosta mapa rzeki zestawiona z atlasem całego systemu wodnego. Granica interpretacji: tom pierwszy nie próbuje streszczać pełnej kabały luriańskiej. Funkcja i przejście: uzasadnia wybór prostego diagramu relacyjnego jako podstawy tomu.

3.4. Jakiej mapy używa ta książka

Treść i kolejność argumentu: autor wyjaśnia, że książka używa dziesięciu sefirot w układzie trzech kolumn, z Da’at oznaczonym jedynie jako szczególne pojęcie lub punkt relacyjny, a nie jedenasta sefira dodawana do pełnej dziesiątki. Nie nanosimy na diagram planet, znaków zodiaku, kart Tarota, kolorów szkół hermetycznych ani jednej obowiązującej siatki dwudziestu dwóch ścieżek. Obraz źródłowy: mapa uproszczona świadomie, aby pokazać główny ruch. Granica interpretacji: uproszczenie zostaje nazwane uproszczeniem. Funkcja i przejście: po oczyszczeniu mapy można przejść od rysunku do tego, co ma przez niego przepływać.

CZĘŚĆ II. ŚWIATŁO, NACZYNIE I PRZEPŁYW

Cel części: zbudować minimalny język dynamiki Drzewa. Czytelnik ma zrozumieć, że sefirot nie są przedmiotami ustawionymi jeden pod drugim, lecz sposobami udzielania się, ograniczania, przyjmowania, formowania i przekazywania.

Rozdział 4. Ein Sof i granica mówienia

4.1. Imię, które wskazuje brak granicy

Treść i kolejność argumentu: wyjaśniamy znaczenie wyrażenia Ein Sof jako „bez końca” lub „bez granicy”, a następnie pokazujemy, że jest to sposób wskazywania Boskiej nieskończoności, nie zaś imię pozwalające ją uchwycić. Obraz źródłowy: horyzont odsuwający się wraz z każdym krokiem. Granica interpretacji: Ein Sof nie staje się „energią kosmiczną” dostępną technicznej manipulacji. Funkcja i przejście: sekcja ustanawia źródło, o którym można mówić jedynie ostrożnie.

4.2. Ukrycie nie oznacza nieobecności

Treść i kolejność argumentu: rozróżniamy niedostępność poznawczą od braku działania. Ein Sof przekracza opis, ale kabalistyczny język próbuje mówić o przejawianiu się Boskości poprzez sefirot. Obraz źródłowy: korzeń niewidoczny pod ziemią, rozpoznawany dzięki życiu gałęzi. Granica interpretacji: metafora korzenia nie ustanawia fizycznej lokalizacji Boga. Funkcja i przejście: prowadzi do rozróżnienia źródła i form objawienia.

4.3. Ein Sof i sefirot

Treść i kolejność argumentu: sekcja przedstawia kilka klasycznych sposobów mówienia o sefirot: jako mocach, miarach, przymiotach, imionach, światłach, naczyniach lub stopniach objawienia. Podkreśla, że różne teksty i szkoły inaczej opisują ich status. Obraz źródłowy: jeden płomień i wiele sposobów, w jakie staje się widzialny. Granica interpretacji: nie rozstrzygamy wielowiekowej debaty jedną definicją. Funkcja i przejście: przygotowuje do wyjaśnienia, dlaczego światło jest uprzywilejowaną metaforą.

4.4. Dlaczego Keter nie jest po prostu Ein Sof

Treść i kolejność argumentu: wyjaśniamy różnicę między Nieskończonością a pierwszą sefirą w przyjętej mapie. Keter jest najbliższym źródłu początkiem ujawniania się w strukturze Drzewa, lecz nie zamyka ani nie definiuje Ein Sof. Obraz źródłowy: pierwsza widzialna jasność na niebie nie jest jeszcze samym źródłem dnia. Granica interpretacji: unikamy prostego utożsamienia Keter z „Bogiem na szczycie diagramu”. Funkcja i przejście: oddziela źródło od pierwszej miary i otwiera rozdział o świetle.

Rozdział 5. Światło jako dar i objawienie

5.1. Dlaczego właśnie światło

Treść i kolejność argumentu: sekcja pokazuje wieloznaczność światła: ujawnia, pozwala widzieć, udziela się bez utraty źródła i dociera do odbiorcy. Następnie podkreśla, że w Kabale światło jest językiem działania i objawienia, nie materiałem fizycznym. Obraz źródłowy: płomień zapalający drugi płomień bez pomniejszenia pierwszego. Granica interpretacji: nie mieszamy światła kabalistycznego z promieniowaniem, polem fizycznym ani pseudonaukową „wibracją”. Funkcja i przejście: ustanawia metaforę daru, który potrzebuje odbioru.

5.2. Światło, woda i błogosławieństwo

Treść i kolejność argumentu: zestawiamy obrazy światła, rzeki, rosy, oleju i błogosławieństwa jako różne sposoby mówienia o przepływie życia. Wyjaśniamy, że obrazy te nie są wymienne w każdym fragmencie, lecz razem pokazują dynamikę udzielania się. Obraz źródłowy: rzeka wychodząca z Edenu i nawadniająca ogród. Granica interpretacji: nie tworzymy jednego mechanicznego słownika, w którym każdy obraz zawsze oznacza tę samą sefirę. Funkcja i przejście: przygotowuje ideę, że jeden dar może przyjmować różne formy.

5.3. Jedno światło, różne miary

Treść i kolejność argumentu: pokazujemy, że różnorodność przejawów nie musi oznaczać wielu niezależnych źródeł. To, co dociera, zostaje ukształtowane przez relację, miarę i zdolność przyjęcia. Obraz źródłowy: białe światło ujawniające barwy przez różne powierzchnie, z ostrożnym zaznaczeniem ograniczeń tej nowoczesnej analogii. Granica interpretacji: analogia nie jest dowodem historycznym ani pełnym opisem sefirot. Funkcja i przejście: światło domaga się pojęcia naczynia.

5.4. Gdy metafora staje się zbyt dosłowna

Treść i kolejność argumentu: sekcja zbiera błędy wynikające z urzeczowienia światła: wyobrażanie go sobie jako płynu magicznej mocy, zasobu do zawłaszczenia lub energii podlegającej prywatnej kontroli. Następnie pokazuje, jak wracać od dosłowności do relacji: kto daje, kto przyjmuje, jaka forma powstaje, jaka odpowiedzialność się rodzi. Obraz źródłowy: palec wskazujący kierunek, którego nie należy mylić z celem. Granica interpretacji: nie odrzucamy metafory, lecz uczymy się jej używać. Funkcja i przejście: przygotowuje rozdział o naczyniu.

Rozdział 6. Naczynie: przyjąć i nadać formę

6.1. Naczynie nie jest pustym przedmiotem

Treść i kolejność argumentu: naczynie zostaje przedstawione jako zdolność przyjmowania, utrzymywania, różnicowania i przekazywania, a nie tylko bierna pustka. Sekcja pokazuje, że przyjęcie daru zawsze nadaje mu określoną formę. Obraz źródłowy: woda przyjmująca kształt naczynia. Granica interpretacji: nie przenosimy automatycznie całego późnego języka kelim do każdego wcześniejszego tekstu. Funkcja i przejście: otwiera pytanie o to, dlaczego sama obfitość nie wystarcza.

6.2. Dar większy niż zdolność przyjęcia

Treść i kolejność argumentu: pokazujemy napięcie między intensywnością udzielania się a pojemnością odbiorcy. Współczesny przykład dotyczy pomocy, wiedzy, odpowiedzialności lub bliskości otrzymanej szybciej, niż człowiek potrafi ją włączyć w życie. Obraz źródłowy: deszcz, który może nawodnić ziemię albo spłynąć po niej bez wsiąkania. Granica interpretacji: nie przedstawiamy późniejszej nauki o rozbiciu naczyń jako pełnego tematu tego tomu. Funkcja i przejście: wskazuje konieczność miary, która zostanie rozwinięta przy Gewurze.

6.3. Przyjmowanie jako działanie

Treść i kolejność argumentu: sekcja odwraca popularne przeciwstawienie aktywnego dawania i biernego przyjmowania. Przyjąć oznacza zrobić miejsce, rozpoznać formę daru, odpowiedzieć i zdecydować, co zostanie przekazane dalej. Obraz źródłowy: ziemia, która przyjmuje nasienie i przemienia je w wzrost. Granica interpretacji: nie sakralizujemy każdej uległości ani nie uznajemy, że przyjmowanie wyklucza odmowę. Funkcja i przejście: przygotowuje późniejszą rolę Biny i Malchut.

6.4. Naczynie, kanał i granica

Treść i kolejność argumentu: rozróżniamy trzy funkcje: naczynie przyjmuje i nadaje formę, kanał przekazuje, granica reguluje miarę. Pokazujemy, że jedna sefira może być opisywana różnymi obrazami zależnie od relacji. Obraz źródłowy: system nawadniający z rezerwuarem, śluzą i przewodem. Granica interpretacji: model służy rozumieniu, nie tworzy mechanicznej hydrauliki Boskości. Funkcja i przejście: czytelnik jest gotowy na definicję sefirot jako dynamicznego układu.

Rozdział 7. Czym są sefirot

7.1. Słowo o wielu możliwościach

Treść i kolejność argumentu: przedstawiamy główne propozycje rozumienia terminu „sefirot” oraz jego związki interpretacyjne z liczbą, opowiadaniem, księgą, blaskiem i miarą, wyraźnie odróżniając etymologię od późniejszej gry znaczeń. Obraz źródłowy: jedno słowo otwierające kilka drzwi, z których nie wszystkie prowadzą do tego samego pomieszczenia. Granica interpretacji: nie ogłaszamy efektownej etymologii pewnikiem. Funkcja i przejście: przygotowuje wieloperspektywiczną definicję roboczą.

7.2. Moce, miary, imiona i relacje

Treść i kolejność argumentu: książka proponuje definicję roboczą: sefirot są sposobami, miarami i relacjami Boskiego objawienia oraz działania opisywanymi w tradycji różnymi językami. Wyjaśniamy, dlaczego żadne pojedyncze polskie słowo nie zachowuje całej złożoności. Obraz źródłowy: jedna melodia słyszana poprzez rytm, ton, napięcie i rozwiązanie. Granica interpretacji: nie traktujemy sefirot jako osobnych istot ani samodzielnych bóstw. Funkcja i przejście: ustanawia język używany w dziesięciu kolejnych rozdziałach.

7.3. Jedność i wielość

Treść i kolejność argumentu: sekcja pokazuje, jak klasyczni kabaliści bronili Boskiej jedności, opisując sefirot jako nierozdzielne od jednego źródła, a zarazem rzeczywiście zróżnicowane w przejawieniu. Obraz źródłowy: płomień związany z węglem oraz światło przechodzące przez różne stopnie ujawnienia. Granica interpretacji: nie rozwiązujemy problemu filozoficznego przez banalne „wszystko jest jednym”. Funkcja i przejście: daje teologiczne zabezpieczenie przed traktowaniem rozdziałów o sefirot jak galerii dziesięciu bogów.

7.4. Sefira istnieje w relacji

Treść i kolejność argumentu: pokazujemy na przykładzie Chesed i Gewury, że dar bez miary może niszczyć, a miara bez daru może zamykać życie. Następnie zapowiadamy, że każdą sefirę będziemy czytać przez źródło, odbiorcę, przeciwbiegun, formę przekazu i odpowiedzialność. Obraz źródłowy: nuta, której znaczenie zależy od melodii. Granica interpretacji: nie zamieniamy relacji w prostą walkę przeciwieństw. Funkcja i przejście: otwiera środkową część książki.

ZAKOŃCZENIE TOMU I. MAPA JEST POCZĄTKIEM

Zakończenie zbiera pierwszy ruch trylogii: od słowa „przyjmowanie”, przez najstarsze formuły dziesięciu sefirot i historię diagramów, do Ein Sof, światła, naczynia oraz definicji sefirot jako relacji. Czytelnik nie zna jeszcze wszystkich imion, ale posiada język pozwalający spotkać je bez redukcji.

Ostatni obraz pokazuje dziesięć świateł, które dopiero czekają na odczytanie. Przejście do tomu II nie brzmi „teraz nauczymy się dziesięciu cech”, lecz: „teraz zobaczymy, jak jeden dar zmienia formę, przechodząc przez dziesięć powiązanych sposobów ujawniania”.

MATERIAŁY KOŃCOWE TOMU I

Słownik fundamentów

Hasła obejmują między innymi: Kabała, sefira, sefirot belima, Ein Sof, światło, naczynie, kanał, przepływ, ilan i ilanot. Każde hasło wskazuje warstwę historyczną oraz zakres, w jakim będzie rozwijane w kolejnych tomach.

Chronologia pojęcia i diagramu

Chronologia oddziela powstanie oraz rozwój tekstów od historii zachowanych wizualizacji. Jej funkcją jest utrwalenie zasady: dziesięć sefirot jest wcześniejsze niż współcześnie najbardziej rozpoznawalny rysunek Drzewa.

Podstawowy diagram używany w trylogii

Plansza pokazuje dziesięć sefirot w trzech kolumnach, bez korespondencji Tarota, astrologii i systemów hermetycznych. Nazwy zostają podane jako zapowiedź tomu II, a podpis wyjaśnia dydaktyczny status mapy.

Dalsza droga czytelnicza

Nota prowadzi bezpośrednio do tomu II „Dziesięć sefirot” oraz wskazuje Sefer Jecira, Bahir i wybrane opracowania historii ilanot jako kierunki pogłębienia.